Belediye Başkanı Seçimlerinde Kurallar Değişti! Yeni Düzenleme Yürürlükte
Belediye başkanlığı ve başkan vekilliği seçimlerinin yapılma biçiminde önemli değişikliklere gidildi. Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle adaylık başvurularından oy kullanma yöntemine, gözlemcilerin yetkilerinden geçersiz oyların belirlenmesine kadar yeni kurallar getirildi. Peki, düzenleme hangi seçimleri kapsıyor ve neler değişiyor?
Türkiye’de yerel yönetimlerin işleyişini ilgilendiren yeni bir düzenleme 20 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik değişikliği, belediye meclislerinde gerçekleştirilecek başkanlık seçimlerinin nasıl yapılacağını ayrıntılı şekilde belirliyor.
2005 yılından bu yana yürürlükte bulunan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği’ne eklenen 19/A maddesi, özellikle belediye başkanlığı makamının boşalmasının ardından gerçekleştirilen seçimlerde uygulanacak.
Belediye başkanı nasıl seçilecek?
Yeni düzenleme, mevcut belediye başkanının görevini sürdüremediği ve mevzuat gereği belediye meclisinde seçim yapılması gereken durumları kapsıyor.
Belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının boşalması halinde, vali tarafından 10 gün içinde seçim toplantısı kararlaştırılacak.
Başkanlık için yarışmak isteyen belediye meclis üyeleri ve aday göstermek isteyen siyasi parti grupları, başvurularını toplantının ilk birleşiminin ilk oturumunda yapacak.
Bu oturum tamamlandıktan sonra yeni aday başvurusu kabul edilmeyecek. Ancak adayların sonraki oylama oturumlarından önce yarıştan çekilmesine izin verilecek.
Oy pusulalarında yeni uygulama
Düzenlemenin dikkat çeken bölümlerinden biri, oy verme yönteminin ayrıntılı olarak belirlenmesi oldu.
Belediye meclis üyeleri, aday isimlerinin alfabetik sırayla yer aldığı birleşik oy pusulalarını kullanacak.
Her üye, desteklediği adayın bulunduğu bölüme tercih mührünü basacak. Ardından oy pusulasını zarfa yerleştirerek şeffaf sandığa atacak.
Oylamanın gizliliğini sağlamak amacıyla toplantı alanında en az iki kapalı oy verme kabini bulunacak. Sandık ise meclisteki kişilerin görebileceği bir noktaya yerleştirilecek.
Başkan adayları seçim oturumunu yönetemeyecek
Yeni kurallar, adayların seçim sürecindeki görevlerini de sınırlandırıyor.
Başkanlık için aday olan belediye meclis üyeleri oy kullanma haklarını koruyacak. Ancak seçimin gerçekleştirildiği oturumları yönetemeyecek ve başkanlık divanında görev alamayacak.
Ayrıca talep eden siyasi parti grupları ile bağımsız üyeler adına gözlemci görevlendirilebilecek.
Bu gözlemciler seçimle ilgili itirazlarını, önerilerini ve taleplerini başkanlık divanına iletebilecek. Divan, karar vermeden önce gözlemcilerin görüşlerini dinleyerek tutanağa geçirecek.
Hangi oylar geçersiz sayılacak?
Yönetmelikle oyların geçerliliğine ilişkin ölçütler de açık hale getirildi.
Başkanlık divanının mührünü taşımayan, seçmeni tanıtmaya yönelik işaret içeren veya birden fazla adaya tercih mührü basılmış oy pusulaları geçersiz kabul edilecek.
Buna karşılık, aynı adayın tercih alanına birden fazla mühür basılması tek başına geçersizlik nedeni olmayacak.
Tercih mührünün çizgilerin dışına taşması da hangi adayın seçildiğinin açıkça anlaşılması halinde oyun geçerliliğini etkilemeyecek.
Oy pusulasındaki üretim kaynaklı leke, kırışıklık veya baskı hataları da tanıtıcı işaret niteliği taşımadığı sürece geçersizlik sebebi sayılmayacak.
Sandıktan fazla zarf çıkarsa ne olacak?
Seçim güvenliği açısından bir başka önemli kural da sandıktan çıkan zarfların sayısıyla ilgili.
Oy kullanan meclis üyesi sayısından daha fazla mühürlü zarf bulunması halinde, zarflar açılmadan ilgili oylama turu yeniden gerçekleştirilecek.
Mühür taşımayan zarflar ise açılmadan ayrılacak.
Seçim tamamlandıktan sonra kullanılan pusulalar ve zarflar mühürlenerek saklanacak. Bu belgeler, dava açma süresi dolana kadar; dava açılması halinde ise yargı kararı kesinleşinceye kadar muhafaza edilecek.
Belediye başkanı seçilmek için kaç oy gerekiyor?
Yeni yönetmelik oy verme usulünü düzenlerken, belediye meclisinde başkan seçimi için gereken çoğunluk konusunda 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 45. maddesi uygulanmaya devam ediyor.
Buna göre ilk iki oylamada belediye meclisinin üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu aranıyor.
Üçüncü turda ise üye tam sayısının salt çoğunluğu yeterli oluyor.
Bu çoğunluğa ulaşılamaması durumunda, üçüncü turda en fazla oy alan iki aday arasında dördüncü oylama yapılıyor. Son turda en fazla oyu alan aday seçiliyor. Oyların eşit çıkması halinde ise kura yöntemine başvuruluyor.
Yeni düzenleme vatandaşların oy kullandığı seçimleri etkiliyor mu?
Hayır. Düzenleme, vatandaşların doğrudan sandık başına gittiği olağan yerel seçimlerin oy verme sistemini değiştirmiyor.
Yeni kurallar, belediye başkanlığı veya başkan vekilliği makamının boşaldığı ve mevzuat gereğince belediye meclisi tarafından seçim yapılması gereken durumlarda uygulanıyor.
Dolayısıyla değişiklik, genel yerel seçim takviminden ziyade belediyelerde ortaya çıkabilecek yönetim değişikliklerinin seçim usulünü ilgilendiriyor.
Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girdi?
20 Kasım 2026 tarihli ve 33436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Düzenlemenin uygulanmasından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sorumlu olacak.
Yeni sistemle belediye meclislerindeki başkanlık seçimlerinde adaylık, oy kullanma, gözlemci katılımı ve seçim belgelerinin korunması süreçleri daha ayrıntılı kurallara bağlanmış oldu.
